DEN HELDER - Het kraanwater in de Noordkop bevat een PFAS-concentratie die ruim boven de gezondheidskundige norm van het RIVM ligt. Op een meetlocatie in de regio werd 11,6 nanogram PFAS per liter gemeten, terwijl het RIVM een grenswaarde van 4,4 nanogram per liter hanteert. Voor inwoners van Den Helder en de rest van de Noordkop is dat een reden om extra aandacht te besteden aan het onderwerp, ook al voldoet het water gewoon aan de wettelijke eisen.

Wat laat de meting precies zien?

De gemeten waarde van 11,6 nanogram PFAS per liter is ruim twee keer zo hoog als de gezondheidskundige advieswaarde die het RIVM hanteert voor drinkwater. Die advieswaarde ligt op 4,4 nanogram per liter. De wettelijke norm waar drinkwaterbedrijven zich aan moeten houden, ligt overigens veel hoger: 100 nanogram per liter. Het kraanwater in de Noordkop voldoet dus keurig aan de wet, maar haalt niet het strengere gezondheidsadvies dat het RIVM eigenlijk voorstaat.

Dat de regio Alkmaar en Den Helder relatief hoog scoort, wordt bevestigd door onderzoek van Greenpeace, gebaseerd op openbare data van tien Nederlandse drinkwaterbedrijven. Daaruit blijkt dat het kraanwater in het gebied Alkmaar en Den Helder ongeveer 2,5 keer boven de RIVM-advieswaarde zit, in lijn met de meting uit de Noordkop zelf. Daarmee staat de regio niet op zichzelf: in heel Noord-Holland drinkt volgens dat onderzoek zo'n 95 procent van de inwoners water met een PFAS-niveau boven die advieswaarde. Zaanstad, Haarlem, Haarlemmermeer en Amsterdam scoren in het Greenpeace-onderzoek nog hoger dan de Noordkop.

Wat betekent dit voor bewoners van de Noordkop?

Een woordvoerder van het RIVM benadrukt dat er geen sprake is van acuut gevaar en dat het kraanwater gewoon voldoet aan de wettelijke eisen die daarvoor gelden. Toch blijft PFAS een hardnekkig onderwerp: de stoffen worden ook wel "forever chemicals" genoemd, omdat ze nauwelijks afbreken in het milieu en zich in het lichaam kunnen opstapelen. Van de totale PFAS-opname bij mensen komt ongeveer een kwart binnen via kraanwater, de rest voornamelijk via voeding.

Greenpeace stelt dat de oplossing niet ligt in overstappen op flessenwater, maar in strengere regels voor de chemische industrie die PFAS-stoffen produceert en loost. Voor de Noordkop blijft het voorlopig bij deze meting en de bevestiging vanuit het regionale Greenpeace-onderzoek: een aankondiging van extra maatregelen specifiek voor Den Helder of de Noordkop is er op dit moment niet. Bewoners die zich zorgen maken, kunnen voor meer uitleg terecht bij hun drinkwaterbedrijf of het RIVM. Landelijk staat PFAS al langer op de agenda, en met deze cijfers erbij is de Noordkop nu ook onderdeel van dat grotere verhaal.